جواب : صورت شرع ندارد . سؤال غقز [ 1107 ] : مال جهات كه حكام مىگيرند بعد از گرفتن ايشان بر ديگران حلال است يا نه هر چند كه صاحبش را بشناسد ؟ وعشر گندم ديمه نيز همين حكم دارد يا نه ؟ جواب : ظاهر أحاديث « 1 » آن است كه : هرگاه ايشان [ يعنى : حاكم ] خود بگيرند وحواله نكنند كه آن كس خود بگيرد ، بعد از گرفتن ايشان حلال است هر چند صاحبش معلوم باشد ، وعشر هم ظاهرا همين حكم دارد . ومراد به مال جهات مال ديواني است كه از باغات وزراعات واملاكات مىگيرند نه از قبيل گمرك وسر مرزى وتجريمات وصادريّات ، لكن حلّيت آنها على الإطلاق كمال اشكال دارد ، هر چند كه گرفتن وحواله كردن حاكم جائر حرام است مطلقا به اجماع علماء « 2 » . سؤال غقح [ 1108 ] : هرگاه دو عالم باشند وگوئيم يكى از ايشان اعلم است از ديگرى غيبت است يا نه ؟ جواب : نه وبيان واقع مدح اعلم است ، تا منظور چه باشد . سؤال غقط [ 1109 ] : موشك‌اندازى داخل آلات لهو است يا نه ؟ جواب : معلوم نيست لكن احتمال اسراف دارد . سؤال غقى [ 1110 ] : بعد از خوابيدن چراغ را روشن گذاردن كه وقتي كه بيدار شود روشن باشد ، يا مطالعه تواند كرد وشايد خوابش طولانى شود اسراف است يا نه خصوصا هرگاه فقير باشد ؟ جواب : هرگاه قصد صحيح دارد معلوم نيست كه اسراف باشد وضرر ندارد هرگاه أيمن از ضرر آن باشد ، زيرا كه گاه است كه موش فتيله را مىكشد

--> ( 1 ) وسائل الشيعة : 17 / 219 حديث 22374 - 22376 ، و 221 حديث 22380 . ( 2 ) حجري : كلّ علماء .